Luxeshopping, attractieparken en vakantieresorts: Kim Jong-un investeert in vrije tijd voor Noord-Koreanen, maar met een reden

In dit artikel:

Noord-Korea bouwt de laatste jaren in hoog tempo winkelcentra, koffiebars, bioscopen, attractieparken en luxueuze vakantieresorts. Volgens Reuters is dat geen gewone poging om de bevolking meer ontspanning te bieden. Leider Kim Jong-un wil met een door de staat gestuurd aanbod van consumptie en vrije tijd de economische activiteiten van Noord-Koreanen opnieuw beter controleren.

De informele markten die na de hongersnood van de jaren 90 ontstonden, zijn nog altijd belangrijk voor de bevolking. Omdat de staat lange tijd geen bruikbare alternatieven bood, gingen mensen zelf voedsel en andere goederen verhandelen. Die privéhandel leverde het regime echter minder controle en inkomsten op. Door officiële winkels, resorts en recreatiecomplexen uit te bouwen, probeert Kim consumenten terug naar staatsbedrijven te lokken en nieuwe inkomstenbronnen aan te boren.

Sinds 2022 berichten Noord-Koreaanse staatsmedia veel vaker over toerisme, cultuur en ontspanning. In juni opende Kim het grote Wonsan Kalma Coastal Tourist Zone aan de oostkust, met vier kilometer strand, hotels, restaurants, winkels en een waterpretpark. Volgens de Chinese ambassade bezochten in de tweede helft van 2025 meer dan 300.000 Noord-Koreanen het resort. Ook elders zouden sauna’s, zwembaden, sportcentra, speelhallen en skipistes zijn geopend of gepland.

In Pyongyang verschijnen daarnaast moderne commerciële centra met onder meer autodealers, restaurants en winkels voor designertassen, luxehorloges, smartphones en andere dure elektronica. In geverifieerde beelden waren logo’s van internationale merken zoals Rolex te zien, hoewel die bedrijven ontkennen rechtstreeks naar Noord-Korea te exporteren. Elektronische betalingen via mobiele apps zijn sterk verspreid. Sinds 2023 moeten banken en winkels die accepteren, waardoor de overheid particuliere uitgaven beter kan volgen.

De investeringen zijn opvallend omdat Noord-Korea onder zware internationale sancties staat. Analisten denken dat het regime meer financiële ruimte heeft gekregen door illegale cyberactiviteiten, nauwere economische banden met China en de samenwerking met Rusland. Volgens een Zuid-Koreaanse denktank zou Noord-Korea tussen augustus 2023 en december 2025 14,4 miljard dollar hebben verdiend aan zijn betrokkenheid bij de oorlog in Oekraïne. De Zuid-Koreaanse centrale bank schatte de economische groei in 2025 op 3,5 procent.

Een groeiende middenklasse met spaargeld vormt volgens econoom Ruediger Frank een belangrijke doelgroep. Consumptie kan frustratie verminderen en de binnenlandse economie stimuleren, maar de voordelen zijn vooral zichtbaar in Pyongyang en bereiken veel inwoners daarbuiten niet. Bovendien wantrouwen sommige Noord-Koreanen elektronische betalingen en blijven ze contant betalen. De strategie kan volgens Frank tijdelijk steun kopen, maar garandeert geen blijvende loyaliteit.