Mensen die iedere maand stukje vakantiegeld ontvangen, hebben vaker spijt van hun uitgaven

In dit artikel:

Veel Nederlanders ontvangen hun vakantiegeld tegenwoordig op verschillende manieren: traditioneel in één keer eind mei, of gespreid over het jaar via regelingen zoals het Individueel Keuzebudget (IKB). Onderzoek van ASN Bank laat zien dat die verschillen van uitbetaling merkbare effecten hebben op hoe mensen zich voelen en wat ze met het geld doen.

Belangrijkste bevindingen: ontvangers die maandelijks een deel van hun vakantiegeld krijgen, rapporteren vaker spijt van aankopen en meer stress. Ongeveer één op de tien maandelijkse ontvangers ervaart stress door de gespreide uitbetaling; bij jaarlijkse uitbetaling komt die stress bijna niet voor. Mensen die maandelijks krijgen zeggen ook vaker dat ze impulsief te dure of te veel kleding hebben gekocht en daar achteraf spijt van hebben. Tegelijkertijd vinden twee derde van de maandelijkse ontvangers dat gespreide betaling het sparen juist makkelijker maakt — bij degenen die één keer per jaar krijgen is dat minder dan de helft.

Wat blijft gelijk is waarop het vakantiegeld meestal wordt gebruikt: vooral vakanties en reizen, gevolgd door sparen voor een buffer, dagjes uit, vaste lasten en grotere aankopen zoals meubels of elektronica. Het gevoel bij ontvangst verschilt echter: meer dan de helft van de jaarlijkse ontvangers voelt blijheid bij het binnenkomen van het bedrag, en bijna de helft ervaart rust, vrijheid of voldoening. Bij maandelijkse ontvangers komen die positieve gevoelens veel minder vaak voor (ongeveer een kwart).

ASN Bank adviseert mensen vooraf te bedenken wat ze met hun vakantiegeld willen doen en – ook bij maandelijkse uitbetaling – maandelijks automatisch een bedrag apart te zetten, zodat het bedrag niet ongemerkt opgaat aan dagelijkse uitgaven. Vanuit gedragskundig oogpunt verklaart dit dat een éénmalige uitbetaling als een 'extraatje' voelt, terwijl gespreide betaling onderdeel van het reguliere inkomen wordt en anders wordt besteed.